Јули е месец за подигање на свеста за акутниот флакциден миелитис: ретка, но сериозна состојба кај децата
Акутниот флакциден миелитис – АФМ (Acute Flaccid Myelitis – AFM) е ретка, но сериозна невролошка состојба која првенствено ги зафаќа децата. Оваа состојба влијае на нервниот систем, предизвикувајќи ненадејна мускулна слабост, а во потешки случаи и трајна парализа или сериозни нарушувања на дишењето.
Кај АФМ се јавуваат карактеристични промени во сивата маса на ’рбетниот мозок, каде што се наоѓаат моторните неврони одговорни за движењето на мускулите. Почетокот на слабоста обично е брз и може да се развие во период од само неколку часа до неколку дена.
Зошто јули е клучен месец за свесноста?
АФМ покажува изразен сезонски карактер. Бројот на случаи нагло се зголемува во доцно лето и есен (најчесто помеѓу август и октомври). Подигањето на свеста во јули ни овозможува навремено да ги препознаеме симптомите пред да започне сезоната на зголемена циркулација на вирусите.
Најчести предупредувачки знаци (Црвени аларми):
Ненадејна слабост во раката или ногата (детето одеднаш испушта предмети или почнува да куца);
Намален мускулен тонус или екстремна опуштеност (млитавост) на зафатениот екстремитет;
Ослабени или целосно изгубени рефлекси;
Слабост или асиметрија на мускулите на лицето (наведнат агол на устата);
Спуштен очен капак или тешкотии со движењето на очите;
Тешкотии со голтањето, течење плунка или нејасен говор;
Засипнат или исклучително ослабен глас;
Тешкотии со дишењето (итна медицинска состојба!).
Важна напомена: Секоја ненадејна слабост во екстремитетите бара итна медицинска проценка. Не чекајте симптомите да поминат сами од себе – брзината на реакција е клучна!
Што го предизвикува АФМ и како да се заштитиме?
Научните истражувања покажуваат дека АФМ е најчесто поврзан со вирусни инфекции. Главни осомничени се неполио-ентеровирусите, особено соевите EV-D68 и EV-A71. Кај многу пациенти, АФМ започнува како обична настинка со температура, течење на носот, кашлица или стомачни проблеми (повраќање и дијареја).
Иако не постои специфична вакцина против АФМ, превенцијата на вирусните инфекции е најдобрата заштита:
* Хигиена на рацете: Мијте ги рацете со сапун и вода најмалку 20 секунди, особено пред јадење и по престој во градинка или училиште.
* Дезинфекција на просторот: Редовно чистете ги играчките, кваките и површините кои често се допираат.
* Етикета при кашлање: Научете ги децата да кашлаат и киваат во свиокот на лактот или во марамче.
* Заштитете ги другите: Доколку вашето дете е болно, оставете го дома за да се спречи ширењето на вирусите.
Дијагностички процедури
Навремената дијагноза овозможува побрзо насочување на пациентот кон соодветна нега. Дијагностичкиот процес најчесто вклучува:
* Детален невролошки преглед;
* Магнетна резонанца (МРИ) на мозокот и ’рбетниот мозок (за визуелизација на оштетувањата во сивата маса);
* Лумбална пункција и испитување на цереброспиналната течност (ликвор);
* Лабораториски анализи на крв, респираторни брисеви и примерок од столица.
Лекување и патот до закрепнување: Физикална терапија како клуч
Сè уште не постои единствен, специфичен лек кој може целосно да го спречи или излечи АФМ. Третманот е симптоматски и строго индивидуален.
Сепак, раната и интензивна физикална и работна (окупациона) терапија се покажаа како најефикасно средство за враќање на мускулната функција. Со упорност, вежби и стручна поддршка, нервниот систем кај децата има неверојатна способност за регенерација и компензација на изгубените функции.
Порака на солидарност
Соочувањето со дијагноза како АФМ е огромен предизвик за целото семејство. Овој јули, освен што ги споделуваме симптомите, ја споделуваме и нашата поддршка. Ниту едно семејство не треба да чекори само по овој тежок пат. Со едукација, навремено препознавање и меѓусебна поддршка, можеме да спасиме детски насмевки и да овозможиме посигурна иднина за нашите најмали.
