Започнува сезоната на настинки, грип и други респираторни инфекции, како да се заштитиме

Секоја есен се повторува истото сценарио: со вклучувањето на греењето, пократките денови и пониските температури, почнува и сезоната на настинки, грип и други респираторни инфекции. Ноември е период кога сè почесто се среќаваме со затнат нос, кашлица, болки во грлото и покачена температура.

Причината не е едноставно во тоа што имунитетот „ослабува“ поради студот. Во текот на есента и зимата се менуваат условите во кои живееме. Повеќе време поминуваме во затворени простории, често со недоволна вентилација, каде што респираторните вируси полесно се пренесуваат од човек на човек.

Дополнително, со намалувањето на изложеноста на сончева светлина може да се намали и создавањето на витамин Д во кожата. Овој витамин има важна улога во нормалното функционирање на имунолошкиот систем, а неговиот недостиг може да влијае врз одбранбените функции на организмот.

Ниту недостигот на сон, ниту хроничниот стрес и неурамнотежената исхрана не треба да се занемарат. Сите овие фактори можат да влијаат врз здравјето и способноста на организмот да се справува со инфекции.

Особено изложени се децата кои посетуваат градинка и училиште, каде што секојдневно доаѓаат во контакт со голем број други деца и различни вируси.

Затоа, наместо да чекаме да се појават првите симптоми, добро е навреме да воспоставиме навики што ќе го поддржат здравјето во текот на студените месеци.

Витаминот Ц, витаминот Д и цинкот – важни сојузници на имунитетот

Кога станува збор за имунолошкиот систем, меѓу најчесто споменуваните микронутриенти се витамините Ц и Д, како и минералот цинк. Сите тие имаат важни функции во организмот, но нивното внесување треба да биде соодветно на индивидуалните потреби.

Витаминот Ц придонесува за нормално функционирање на имунолошкиот систем и има антиоксидативна улога. Го има во цитрусното овошје, кивито, пиперките, брокулата и зелката.

Истражувањата покажуваат дека редовното внесување витамин Ц преку суплементи кај општата популација не го спречува сигурно појавувањето на настинка. Сепак, кај некои луѓе може умерено да го скрати нејзиното траење. Важно е да се знае дека започнувањето со високи дози дури откако ќе се појават симптомите не покажало доследна корист.

Витаминот Д е важен за нормалната функција на имунолошкиот систем, но и за здравјето на коските и мускулите. Во организмот се создава под влијание на сончевата светлина, а може да се внесе и преку одредени намирници, како масна риба, јајца и храна збогатена со витамин Д.

Неговиот недостиг е почест кај луѓето кои малку време поминуваат на сонце, но не значи дека секој треба автоматски да зема суплементи. Најдобро е потребата од дополнителен внес да се процени индивидуално, особено кај лицата со ризик од дефицит.

Цинкот е минерал кој учествува во бројни процеси во организмот, меѓу кои и во функционирањето на клетките на имунолошкиот систем. Го има во месото, рибата, јајцата, млечните производи, мешунките и јаткастите плодови.

Некои истражувања покажуваат дека одредени препарати со цинк, особено пастили што се употребуваат на почетокот на настинката, можат да го скратат нејзиното траење. Сепак, доказите не се целосно сигурни и не станува збор за средство што спречува инфекција.

Комбинацијата од витамин Ц, витамин Д и цинк може да биде практична за луѓето на кои им е потребен дополнителен внес на овие нутриенти. Но, ниту една комбинација не претставува гаранција дека нема да се разболиме.

Кај децата, изборот на суплементи и дозирањето мора да бидат приспособени на возраста. Не треба да се даваат препарати за возрасни во произволно намалени дози.

Навики што му помагаат на организмот во текот на ноември

Суплементите не се единствениот начин да се поддржи имунолошкиот систем. Секојдневните навики имаат значајна улога, а најдобри резултати се постигнуваат со нивна комбинација.

1. Разновидна и урамнотежена исхрана

Есенската и зимската трпеза може да биде богата со хранливи состојки. Киселата зелка, пиперките, кромидот, лукот, мешунките, овошјето и зеленчукот обезбедуваат витамини, минерали и други корисни соединенија.

Супите, чорбите, гравот и домашно подготвените оброци можат да бидат дел од разновидна исхрана. Медот може да го смири надразнетото грло и кашлицата кај возрасните и децата постари од една година, но не треба да се смета за средство за спречување вирусни инфекции.

2. Квалитетен сон

Недоволниот сон може негативно да влијае врз имунолошката функција. Возрасните треба да се стремат кон најмалку седум часа сон во текот на ноќта, додека децата имаат потреба од повеќе, зависно од возраста.

Редовниот распоред за спиење и избегнувањето доцно легнување се едноставни навики што можат да придонесат за подобро општо здравје.

3. Движење и престој на свеж воздух

Редовната физичка активност, прошетките и престојот на отворено се корисни за целокупното здравје. Дури и секојдневна прошетка од 20 до 30 минути може да биде добар почеток за луѓето кои имаат седентарен начин на живот.

4. Проветрување на просториите

Во текот на зимата често ги држиме прозорците затворени, но редовното проветрување е важно за намалување на концентрацијата на вирусни честички во воздухот.

Особено внимание треба да се посвети на канцелариите, училиштата, градинките и другите простории во кои престојуваат повеќе луѓе.

5. Хигиена на рацете и одговорно однесување

Редовното миење на рацете, избегнувањето допирање на лицето со неизмиени раце и покривањето на устата и носот при кашлање и кивање се едноставни, но важни мерки.

Ако се појават симптоми на респираторна инфекција, останувањето дома помага да се намали ширењето на вирусите.

Што ако вирусот сепак нè совлада?

И покрај добрите навики, никој не е целосно заштитен од настинки и други вирусни инфекции. Кога ќе се појават симптоми, најважно е да му дадеме време на организмот да закрепне.

Одморот, внесувањето доволно течности и следењето на симптомите се основни чекори. Не треба да одиме на работа или да ги испраќаме децата во училиште и градинка додека имаат температура и се чувствуваат лошо.

Според препораките на здравствените институции, враќањето на вообичаените активности е соодветно кога симптомите генерално се подобруваат и најмалку 24 часа нема покачена температура без употреба на лекови за нејзино намалување. Во следните пет дена добро е да се продолжи со дополнителни мерки на претпазливост, како проветрување, хигиена и носење маска во ситуации кога постои ризик за другите.

Доколку симптомите се влошуваат, траат подолго од очекуваното или се појават отежнато дишење, болка во градите и други загрижувачки знаци, потребна е лекарска процена. При сериозни симптоми, медицинска помош треба да се побара веднаш.

Ноември не мора да биде месец на постојани настинки

Здравиот имунолошки систем не се гради со една таблета, ниту со краткотрајна промена на исхраната. Тој зависи од повеќе фактори: разновидна исхрана, доволно сон, физичка активност, соодветен внес на хранливи материи и навики што го намалуваат изложувањето на инфекции.

Најдобрата стратегија за студените месеци е да се грижиме за здравјето секојдневно, а не само кога ќе се појават првите симптоми.